ABD Devleri Kuyulardan Değil Depolardan Kazandı: ExxonMobil ve Chevron’dan 27,9 Milyar Dolar Refining Kârı!

Küresel enerji piyasalarında dengeler yeniden yazılıyor. ABD’nin iki dev enerji şirketi ExxonMobil ve Chevron, üçüncü çeyrekte toplam 27,9 milyar dolar kâr elde ederek tarihi bir performansa imza attı. Günde ortalama 303 milyon dolara denk gelen bu devasa rakamın arkasındaki asıl sürpriz ise kârın kaynağı oldu: Rafineri sektörü, son 6 yılda ilk kez ham petrol arama ve çıkarma (kuyu) kârlarını geride bıraktı.

Rafineri Paradoksu: Hammadde Değil, İşleme Kazandırıyor

Normal şartlarda petrol devlerinin ana gelir kaynağı kuyu üretimidir (upstream). Ancak bu çeyrekte rafinaj (downstream) marjları rekor kırdı:

• ExxonMobil: Akaryakıt/rafineri bölümünden 9,1 milyar dolar kazanırken, ham petrol ve gaz arama-çıkarma bölümünden 7,3 milyar dolar elde etti.
• Chevron: Rafineri kârını geçen yılki 1,1 milyar dolardan 4,9 milyar dolara çıkararak tam 4,5 katlık bir artış yakaladı.

Sektörde “Crack Spread” (rafineri marjı) olarak bilinen, ham petrol alış fiyatı ile işlenmiş akaryakıt satış fiyatı arasındaki makas tarihsel zirvelere ulaştı.

Küresel Savaşlar Makası Nasıl Açtı?

Rafineri marjlarının bu derece yükselmesinde 3 ana küresel faktör rol oynadı:

1. Orta Doğu ve Hürmüz Tıkanıklığı: İran ile yaşanan çatışmalar Körfez bölgesindeki rafinerileri ve tanker trafiğini olumsuz etkiledi, Hürmüz Boğazı’ndaki aksamalar küresel akışa darbe vurdu.
2. Rusya Rafinerilerine Darbe: Ukrayna’nın Rus rafinerilerini hedef alan saldırıları, Rusya’nın dizel ihracat kapasitesini ciddi oranda kısıtladı.
3. Avrupa’nın Kapasite Açığı: Son yıllarda rafinerilerinin yaklaşık dörtte birini kapatan Avrupa, kendi üretemediği dizeli dışarıdan ithal etmek zorunda kaldı.

Bu tablo dünyada akut bir dizel kıtlığı yarattı. Fırtınanın kazananı ise ABD rafinerileri oldu. Yerli ham petrolü işleyen Amerikan tesisleri, yüksek kapasiteyle çalışarak açlıkla boğuşan küresel pazara ürün sattı:

• ExxonMobil Gulf Coast rafinerileri %100 kapasite ile çalışarak tüm zamanların en yüksek ikinci dizel üretim seviyesine ulaştı.
• Chevron rafinerileri %98 kapasite kullanımı yakaladı.

Rüzgar Kârı Nasıl Değerlendiriliyor?

Şirketler elde ettikleri bu nakit akışını borç azaltma ve hisse geri alımlarında kullanıyor:

• ExxonMobil: Düzeltilmiş net kârı analyst beklentisi olan 16,6 milyar doları aşarak 17,5 milyar dolar oldu. Çeyrek boyunca borçlarını 8 milyar dolar azalttı ve önümüzdeki yıl 20 milyar dolarlık hisse geri alımı planlıyor.
• Chevron: Düzeltilmiş kârını geçen yıla göre yaklaşık 3 katına çıkararak 10,4 milyar dolara yükseltti. Şirket, 2025 sonundan bu yana net borcunu yaklaşık 14 milyar dolar eritti.

Madalyonun Diğer Yüzü: Pompadaki Sancı

Şirket bilançolarındaki bu rekorlar, tüketicinin cebine yüksek maliyet olarak yansıyor. ABD’de dizel fiyatı galon başına 6,32 dolara (%71 artış) yükselirken, ortalama benzin fiyatı 3. çeyrekte 4,12 dolar ile rekor kırdı.

Piyasaların ve analistlerin izlediği kritik soru ise şu: Rafinerilerin kuyulardan daha fazla kazandığı bu olağanüstü dönem ne kadar sürecek?

Petrolpiyasasi.com/Haber Merkezi