Orta Doğu genelinde yeniden tırmanışa geçen çatışmalar ve kritik enerji altyapısına yönelik saldırılar, küresel akaryakıt ve petrol piyasalarını derin bir krizin eşiğine getirdi. Küresel arz kesintisi endişeleri körüklenirken, Brent petrol varil başına 100 dolar psikolojik eşiğine merdiven dayadı. Enerji piyasalarındaki bu şiddetli dalgalanma, Washington’un stratejik rezerv hamleleri ve uluslararası devlerin uyarılarıyla birleşerek piyasada risk primini tırmandırdı.
ABD Enerji Bakanlığı ve Reuters verilerine göre, ülkenin Stratejik Petrol Rezervi’ndeki (SPR) ham petrol stokları, geçtiğimiz hafta yaklaşık 1,2 milyon varil azalışla 285,4 milyon varile düştü. Bu rakam, Kasım 1982’den bu yana kaydedilen en düşük seviye olarak kayıtlara geçti.
Washington yönetimi, Orta Doğu’daki savaşın yansımalarıyla mücadele etmek ve piyasayı dengelemek amacıyla Uluslararası Enerji Ajansı (UIEA) üyesi ülkelerle koordineli bir şekilde yürütülen 172 milyon varillik plan dahilinde, sadece geçen ağustos ayında rezervden net 19,2 milyon varil petrol çekti. Uzmanlar, tarihin en büyük rezerv tasfiyelerinden birinin gerçekleştirilmesine rağmen piyasadaki arz açığının kapatılamadığına dikkat çekiyor.
Orta Doğu’da altı aydır süren çatışmaların kalıcı bir çözüme ulaşacağına dair umutların tükenmesiyle birlikte petrol fiyatları yukarı yönlü sert hareketler izliyor.
Eylül ayının ilk haftası geride kalırken petroldeki aylık yükseliş şimdiden yüzde 9,5’i aştı. Yatırımcılar, Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim nedeniyle fiyatlara yüksek oranlarda risk primi eklemeye devam ediyor.
Salı günü daha da şiddetlenen çatışmalarda askeri hatlar doğrudan enerji tesislerini ve deniz ticaret yollarını hedef aldı:
ING analistleri yayımladıkları notta, barış görüşmelerinden oldukça uzakta olunduğunu belirterek piyasanın uzun süre yüksek risk primi fiyatlayacağını vurguladı. Trive Yatırım analistleri ise çatışmaların geniş kapsamlı bir operasyona dönüşmesi durumunda petrolde önce 100 dolar, ardından 109,50 dolardaki alçalan trend direncinin test edilebileceği uyarısında bulundu.
Dünyanın en büyük bağımsız petrol tüccarlarından Vitol Group’un CEO’su Russell Hardy, Singapur’daki Asya Pasifik Petrol Konferansı’nda yaptığı açıklamada, küresel petrol ürünleri stoklarının erimeye devam ettiğini belirtti.
Hürmüz Boğazı üzerinden günlük sevkiyatların yaklaşık 10 milyon varile ulaştığını (9 milyon varili ham petrol) belirten Hardy, “Bu azalmaları önlemek için yeterli rafineri kapasitesine sahip değiliz ve dünya genelinde var olan fazlalığı tüketmeye devam ediyoruz. Hürmüz’den beklenen akışın her gün gerçekleşeceğinin garantisi yok; bu durum gemilere, sigortaya ve mürettebatın risk almasına bağlı” diyerek yakıt piyasalarının ham petrolden çok daha derin bir krizle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu.
Küresel petrolde yaşanan bu tırmanış, Türkiye akaryakıt piyasalarında da endişeyle takip ediliyor. Yapılan son fiyat artışlarının ardından İstanbul Avrupa yakasında benzinin litre fiyatı 76,92 TL, motorinin litre fiyatı ise 88,88 TL seviyelerinde bulunuyor. Küresel vadeli piyasalardaki artışların ve dolar/TL kurundaki hareketliliğin pompaya yansıyıp yansımayacağı sektör temsilcileri tarafından yakından izleniyor.
Petrol piyasalarındaki bu son dakika gelişmelerinin tüm detaylarına ve derinlemesine sektör analizlerine Petrolpiyasasi.com adresinden ulaşabilirsiniz.