1 Ekim Kritik Eşik: Eşel Mobilin Kalkmasıyla Akaryakıtta Fiyatlar Tarihi Zirveyi Görecek

Akaryakıt piyasalarında mart ayından bu yana uygulanan ve fiyat artışlarının bir kısmını ÖTV feragatleriyle törpüleyen eşel mobil sisteminin kademeli sonlandırılma takvimi nihayetine ulaşıyor. Belirlenen takvim doğrultusunda 1 Ekim 2026 itibarıyla sistemin tamamen yürürlükten kalkacak olması, pompada rekor düzeyde fiyat hareketliliklerini beraberinde getiriyor.

Konunun detayları, vergi mekanizmasındaki değişimler ve sektöre yansımaları şu başlıklar altında şekillenmektedir:

1. Eşel Mobil Sisteminin Kaldırılması ve ÖTV Değişikliği

Mart 2026’da jeopolitik riskler ve küresel petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar nedeniyle devreye alınan eşel mobil mekanizması, rafineri fiyatlarındaki artışların tüketiciye yansımasını önlemek amacıyla Özel Tüketim Vergisi’nin (ÖTV) esnetilmesi esasına dayanıyordu.

Yapılan düzenlemeler çerçevesinde ağustos ve eylül aylarında kademeli olarak daraltılan destek mekanizması, 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla tamamen sonlandırılıyor. Bu durum, bugüne kadar vergi indirimiyle baskılanan maliyetlerin doğrudan pompa fiyatlarına yansıtılacağı anlamına geliyor.

2. Benzinde Beklenen Fiyat Artışı ve Hesaplamalar

Mevcut durumda eşel mobil desteği nedeniyle benzinin litresinden alınan ÖTV tutarı geçici olarak 4,43 TL seviyelerinde uygulanıyordu. Sistemin son bulmasıyla birlikte ÖTV tutarının yasal ana sınırına, yani 14,83 TL seviyesine çıkması öngörülüyor.

• Doğrudan Vergi Artışı: Sadece ÖTV farkından kaynaklı olarak litre başına 10,40 TL‘lik bir artış oluşuyor.
• KDV Etkisi: Bu ÖTV artışının KDV’ye de yansıyacak olmasıyla birlikte, toplam fiyat artışının litre başına 12,48 TL seviyesini bulabileceği hesaplanıyor.
• Pompa Seviyesi: Eylül sonu itibarıyla yaklaşık 80-81 TL bandında seyreden benzin litre fiyatlarının, bu artışla birlikte 90 TL eşiğini net bir şekilde aşması bekleniyor.

3. Sektör ve İstasyonlar Açısından Olası Etkiler

• İşletme Sermayesi Yükü: Fiyatların tek kalemde bu derece yüksek oranlarda artması, akaryakıt istasyonu bayilerinin dolum tesisinden mal çekerken kullandıkları işletme sermayesi ihtiyacını katlayarak artıracak; nakit akışı ve finansman maliyetleri üzerindeki baskıyı zirveye taşıyacaktır.
• Tüketici ve Lojistik Maliyetleri: Akaryakıt zammının başta nakliye, lojistik ve toplu taşıma olmak üzere tüm mal ve hizmet gruplarında zincirleme maliyet artışlarına yol açması kaçınılmaz görülmektedir.
• Olası Yeni Düzenleme Beklentisi: Sektör kulislerinde ve ekonomi çevrelerinde, 1 Ekim’e kadar Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bu denli keskin bir fiyat şokunu (12 TL’yi aşan tek seferlik artışı) hafifletmek amacıyla yeni bir geçiş formülü veya zamların zamana yayılmasına dair bir esneme yapıp yapmayacağı yakından takip edilmektedir.

Petrolpiyasası.com