Dün Bursa’nın İznik ilçesinde meydana gelen ve hepimizin yüreğini yakan feci kaza, akaryakıt sektörünün öncelikli gündem maddesi haline geldi. Olayın hemen ardından şahsıma ve özel telefonuma yüzlerce mesaj ulaştı; sektörümüzün her kademesinden dostlarımızla, bayilerimizle ve yöneticilerimizle onlarca telefon görüşmesi gerçekleştirdim.
Yaptığımız bu istişarelerde herkesin ortak endişesi ve tespiti oldukça netti: “Süleyman Bey, o esnada istasyonda çok daha fazla insan olabilirdi. TIR doğrudan kafe veya market alanının içine girebilirdi, çok daha büyük bir katliam yaşanabilirdi.”
Sektör paydaşlarımızın telefon görüşmelerimizde dile getirdiği bu yoğun endişeler, yapıcı öneriler ve ortak akıl doğrultusunda; anayol kenarında yer alan istasyonlarımızda benzer faciaların bir daha yaşanmaması için acilen hayata geçirilmesi gereken yapısal ve yasal önlemleri bir genel yayın yönetmeni ve 25 yılını bu sektöre vermiş bir dostunuz olarak kaleme almak istedim.
İstasyonların anayola bakan cephelerine, kontrolden çıkan ağır vasıtaları bile yavaşlatabilecek veya durdurabilecek Beton bariyerler ya da çelik halatlı bariyer sistemleri zorunlu hale getirilmelidir. Ayrıca, market ve kafe gibi müşteri yoğunluğunun olduğu binaların önüne yüksek mukavemetli çelik dubalar (bollard) yerleştirilerek fiziki bir koruma kalkanı oluşturulmalıdır.
İstasyon cephelerinin anayola tamamen açık olması büyük bir risk barındırmaktadır. Araçların giriş ve çıkış yapacağı noktalar net hatlarla ayrılmalı, geri kalan alanlar bariyerlerle kapatılmalıdır. Sürücülerin hızını düşürmesini sağlayacak uzun yavaşlama şeritleri (cep alanları) standartlaştırılmalıdır.
Gelecekte inşa edilecek yeni istasyonlarda, idari binaların, kafe/market alanlarının ve pompaların anayol aksına olan minimum mesafesi (çekme mesafesi) artırılmalıdır. Mevcut istasyonlarda ise yaşam alanlarının konumu fiziki bariyerlerle desteklenmelidir.
İstasyonların bulunduğu karayolu güzergahlarında hız limitleri düşürülmeli, bu bölgeler radar ve kameralarla sıkı bir şekilde denetlenmelidir. Ağır vasıtaların mekanik (fren/balata) kontrolleri ile sürücülerin yorgunluk durumlarını takip eden dijital takograf denetimleri artırılmalıdır.
Burada çok önemli bir ayrımın da altını çizmemiz gerekiyor. Bugün otoban kenarlarında yer alan yeni nesil istasyonlarımızda, giriş ve çıkış güvenliğine yönelik yapısal önlemler büyük ölçüde alınmış durumda. Ancak asıl büyük risk ve kontrolsüzlük, şehirler arası duble yollarda ve şehir içi kara yolu geçiş güzergahlarında konuşlanmış olan istasyonlarımızda yaşanıyor. Anayol aksının doğrudan içinde yer alan, hız koridorunun yeterince düşürülemediği ve giriş-çıkış sınırlarının neredeyse kaybolduğu bu bölgelerdeki tesislerin, bahsettiğimiz pasif güvenlik önlemlerini çok daha acil ve tavizsiz bir şekilde hayata geçirmesi gerekmektedir. Unutmayalım ki, şehir içi kara yollarında yaya ve binek araç sirkülasyonu çok daha yoğundur ve buralarda yaşanacak benzer bir kaza, facianın boyutunu katlayarak büyütecektir.
Telefon görüşmelerimizde bazı meslektaşlarımızın ve sektör paydaşlarımızın haklı olarak bu önlemlerin getireceği ekonomik yüke ve maliyetlere değindiğini de gördüm. Evet, yüksek mukavemetli bariyer sistemleri, çelik dubalar veya altyapısal düzenlemeler ilk bakışta ciddi birer yatırım kalemi gibi görünebilir. Ancak şundan kararlılıkla eminim ki; alınacak hiçbir finansal önlem, kaybedilecek tek bir canın bıraktığı derin manevi boşluktan ve bir ailenin yaşadığı telafisi imkansız acıdan daha maliyetli değildir. Ticari işletmeler olarak bizlerin en büyük sermayesi, istasyonlarımıza güvenerek adım atan insandır. Unutmayalım ki, koruyucu önlemlere harcanacak her kuruş, yarın kurtarılacak bir hayatın en kutsal yatırımıdır.
Yaşanan bu ağır kazada, istasyon marketinde alışveriş yaptığı esnada hayatını kaybeden çiftçi kardeşimiz, iki çocuk babası Erdinç Cirit’e Allah’tan rahmet; kederli ailesine ve tüm sevenlerine başsağlığı ve sabırlar diliyorum.
Bu elim kazadan etkilenen, büyük bir şok ve üzüntü yaşayan sektör paydaşımız istasyon sahiplerine, yöneticilerine ve tüm istasyon personeline en kalbi geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. Sektör olarak bu tür acıların bir daha tekrarlanmaması adına üzerimize düşen tüm sorumluluğu kararlılıkla savunmaya ve sesiniz olmaya devam edeceğiz.
Süleyman TOPÇU
Petrolpiyasasi.com Genel Yayın Yönetmeni
Sektörel güvenlik standartları, yasal mevzuatlar ve anlık gelişmelerle ilgili tüm detaylı analizleri yakından takip etmek için Petrolpiyasasi.com adresini ziyaret edebilirsiniz.