Jeopolitik Fırtına ve Fed Şoku: Petrol 90 Doları Küresel Piyasaları Sarstı!

Küresel piyasalar, 31 Ağustos 2026 pazartesi gününe Orta Doğu’daki askeri tırmanış ve ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh’ın şahin açıklamalarının yarattığı çift yönlü baskıyla başladı. ABD ordusunun İran’ın Larak Adası’ndaki füze rampalarına düzenlediği saldırılar ve İran’ın bölgedeki üslere misillemeleri arz güvenliği endişelerini doruğa çıkarırken, Brent petrol 90 dolar sınırını aştı.

1. Hürmüz Boğazı’nda Askeri Gerilim ve Petrol Fiyatlarında Yükseliş

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’na mayın döşemeye hazırlanan İran fırlatma rampalarını hedef alan bir operasyon gerçekleştirdiğini duyurdu. Washington’un Temmuz sonundan bu yana İran’a yönelik ilk doğrudan askeri hamlesi olan bu saldırıda, Larak Adası’ndaki iki hedef vurulurken sivillerin de aralarında bulunduğu kayıplar yaşandı.

İran basını ve İran Devrim Muhafızları Ordusu, saldırıya karşılık olarak Ürdün’deki iki ABD hava üssünün (Kral Hüseyin ve El Azrak) balistik füzelerle vurulduğunu, ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) “Al Minhad” Hava Üssü’nün İHA’larla hedef alındığını açıkladı. Ürdün ordusu ise krallığı hedef alan sekiz füzeyi havada imha ettiğini bildirdi.

• Arz Endişeleri ve Nakliye Aksaklıkları: Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin sekteye uğraması piyasaları doğrudan sarstı. Nakliye şirketlerinin ihtiyatlı yaklaşımı nedeniyle boğazdan geçen kargo gemisi sayısı hafta sonu itibarıyla günde 5’e kadar düşerken, bazı gemilerin hedef olmamak için Otomatik Tanımlama Sistemi’ni (AIS) kapattığı belirtildi. Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu kritik boğazdaki riskler, kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatını yüzde 5’in üzerinde artışla 90,52 – 90,95 dolar bandına taşıdı. Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise 85,53 dolar seviyelerinden işlem gördü.
• Ekonomik ve Diplomatik Boyut: ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington’ın İran’a yönelik ikincil yaptırımları bankalardan başlayarak haftalık bazda genişletmeyi planladığını duyururken, FinCEN de BAE merkezli bazı finans kuruluşlarının ABD muhabir bankacılık erişimini kesmeye yönelik kural önerilerinde bulundu. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın Venezuela ile varılan petrol anlaşmasına ve ülkenin rezervleri üzerinden stratejik hamleler yapılacağına dair açıklamaları da piyasaların radarında yer aldı.

2. Jackson Hole’da Fed Şarkısı: Faiz Artırım Beklentileri Yüzde 60’ı Aştı

Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu’nda konuşan Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonun hedeflenen seviyeye yeterli hızda gerilememesi durumunda para politikasında ilave sıkılaşma adımlarına ihtiyaç duyulabileceğini vurguladı.

• Piyasa Fiyatlamaları: Warsh’ın şahin tonlu mesajları, eylül ayında Fed’in faiz artırımına gitme olasılığını yüzde 34’lerden yüzde 60-62 bandına taşıdı.
• Tahviller ve Dolar: Beklentilerdeki bu değişim ABD 2 yıllık tahvil faizini yüzde 4,33, 10 yıllık tahvil faizini ise yüzde 4,71 seviyelerinde dengelerken, dolar endeksi 99,6 civarında hareket etti.
• Kıymetli Madenler Baskı Altında: Uzun süre yüksek kalabilecek faiz senaryosu ve yükselen petrol fiyatlarının körüklediği enflasyon endişeleri, faiz getirisi olmayan varlıkları sarstı. Ons altın 4.420 – 4.430 dolar bandına gerilerken, gümüş fiyatları da sert düşüş kaydetti.

3. Küresel Borsalarda Zıt Görünüm: New York ve Asya Negatif, Avrupa Pozitif

• ABD ve Asya: New York borsası, Fed’in şahin sinyalleri ve enflasyonendişeleriyle cuma gününü düşüşle tamamlarken (Dow Jones %0,02, S&P 500 %0,25, Nasdaq %0,52 değer kaybetti), vadeli kontratlar da güne negatif başladı. Çin’de imalat sanayi PMI verisinin 50 sınırının altında kalarak daralmaya işaret etmesi ve bölgedeki jeopolitik gerilimler Asya borsalarında (Nikkei 225 %0,9, Kospi %1,2 gerileme) satış ağırlıklı bir seyir yarattı.
• Avrupa: Güçlü şirket bilançoları ve Avro Bölgesi ekonomik güven endeksinin 98,4’e yükselmesi Avrupa borsalarında cuma günkü alımları destekledi. Fransa’da CAC 40 (%0,98) ve Almanya’da DAX 40 (%0,77) artış kaydederken, DAX 40 26.618 puanla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.

4. Türkiye Ekonomisi ve İç Piyasalar

• Büyüme Verisi: Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre, Türkiye ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 2,3 oranında büyüme kaydetti. AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistlerin yıl sonu büyüme medyanı ise yüzde 3 seviyesinde bulunuyor.
• Borsa İstanbul ve Kur: Cuma günü alış ağırlıklı seyreden BIST 100 endeksi günü yüzde 0,45 kazançla 14.641,56 puandan tamamlarken, analistler endeks ve pay vadeli kontratlarda vade sonu nedeniyle oynaklığın artabileceği konusunda uyardı. Dolar/TL ise haftaya yüzde 0,1 artışla 48,26 seviyelerinden başladı. TCMB’nin fonlama maliyeti düzenlemeleri sonrasında piyasaların odağı perşembe günü açıklanacak enflasyon verisine çevrildi.

5. Jeopolitik ve Ekonomik Yeni Düzen: “Üç Cephe” Realitesi

Uzman analizlerine göre; tarife savaşları, Orta Doğu’daki enerji hatları ve merkez bankalarının faiz politikaları artık birbirinden bağımsız alanlar olmaktan çıkmıştır. Hürmüz Boğazı’nda artan enerji maliyetleri ile Washington’daki faiz kararlarının, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin cari dengesinden enflasyon hesaplarına kadar zincirleme etkiler doğurduğu; önümüzdeki dönemde güçlü ekonominin yalnızca çok üreten değil, bağımlılıklarını ve tedarik zincirlerini en iyi yöneten ekonomi olacağı vurgulanmaktadır.

Petrol piyasalarındaki bu son dakika gelişmelerinin tüm detaylarına ve derinlemesine sektör analizlerine Petrolpiyasasi.com adresinden ulaşabilirsiniz.